SPIE wordt verantwoordelijk voor de modernisering van het monumentale gevangeniscomplex Norgerhaven in Veenhuizen. De opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf combineert restauratie, renovatie en nieuwbouw binnen één integrale opgave om te ontwerpen en uit te voeren. Daar ligt ook meteen de uitdaging: een monumentaal pand verduurzamen, zonder het karakter te verliezen.
Historische locatie met een bijzondere achtergrond
Veenhuizen is van oudsher een uniek dorp. In de 19e eeuw maakte het deel uit van de Koloniën van Weldadigheid, waar arme stedelingen werden heropgevoed met werk, onderwijs en discipline. Uit die periode stammen ook de gevangenislocaties Esserheem en Norgerhaven, onderdeel van PI Veenhuizen, die tot op de dag van vandaag het dorpsbeeld bepalen. “Het is alsof je er terug gaat in de tijd,” zegt Paul van SPIE. “De sfeer van vroeger is nog overal zichtbaar en voelbaar. Dat maakt deze opgave extra bijzonder.”
Integrale aanpak van erfgoed en techniek
Norgerhaven ligt aan de rand van het UNESCO-werelderfgoedgebied , is deels een nationaal monument en is onderdeel van een beschermd dorpsgezicht. Dat vraagt om uiterste zorgvuldigheid in ontwerp en uitvoering. De opgave voor Norgerhaven omvat zowel de restauratie van monumentale onderdelen als de vernieuwing van latere uitbreidingen. De gevangenis, gebouwd in carrévorm met een open binnenplaats, stamt uit begin 1900 en wordt volledig gemoderniseerd.
SPIE is als hoofdaannemer verantwoordelijk voor het ontwerp én de uitvoering (UAV-GC). “Van buiten blijft Norgerhaven het herkenbare rijksmonument dat het altijd is geweest, met een volledig nieuw entreegebouw met een zorgvuldige landschappelijke inpassing en uitstraling”, zegt Paul. “Van binnen wordt het een moderne, duurzame gevangenis met een hoog klimaatcomfort, waarin je de historie terugleest maar die klaar is voor de toekomst.”
Hoge duurzaamheidsambities
Het Rijksvastgoedbedrijf stelt stevige eisen aan duurzaamheid, energieprestaties en comfort. De gevangenis moet voldoen aan energielabel A+++, met een werkelijk energiegebruik klasse Paris Proof en klimaatklasse A in de cellen. Het krijgt een klimaatadaptieve en ecologisch verantwoorde uitwerking.
De grootste uitdaging ligt in de combinatie van monumentaal erfgoed en duurzaamheid. Authentieke elementen, worden behouden waar mogelijk, terwijl binnenin wordt gewerkt aan optimale isolatie en energiezuinige installaties.
“Een historisch pand verduurzamen vraagt om slimme integrale keuzes,” licht Paul toe. “We kijken naar materialen, technische oplossingen en de mogelijkheden die het pand in zich heeft, en gebruiken hierbij onze ervaring uit eerdere soortgelijke opdrachten, zoals bijvoorbeeld het Mijnbouwgebouw in Delft.”
