De Nederlandse havens staan aan het begin van een ingrijpende transformatie. Waar fossiele brandstoffen en uitstoot jarenlang het beeld bepaalden, maken elektrificatie, slimme energiesystemen en integrale infrastructuur steeds meer de dienst uit. Wat zich in havens afspeelt, is in veel opzichten de energietransitie in het klein. SPIE speelt daarin een sleutelrol als system integrator die techniek, energie en samenwerking samenbrengt.
Wat vandaag in havens gebeurt, laat zien hoe ingrijpend de energietransitie is. “Schepen moeten schoner opereren, terminals worden steeds elektrischer en alles moet slimmer op elkaar aansluiten,” zegt Benno Hoftijzer, Business Development Manager bij SPIE Nederland. “Havens zijn plekken waar energie, mobiliteit en infrastructuur letterlijk samenkomen.”
Van rookpluimen naar stopcontacten
Een zichtbaar voorbeeld van die transitie is walstroom. Grote zeeschepen draaien vandaag de dag nog vaak hun motoren wanneer zij aangemeerd liggen, met rookpluimen en uitstoot tot gevolg. Dat verandert snel. Richting 2030 worden grote schepen verplicht hun motor uit te schakelen in de haven en stroom af te nemen vanaf de wal.
“Dat lijkt simpel, maar het betekent dat je complete energievoorzieningen bouwt,” legt Hoftijzer uit. “Van de aansluiting op het elektriciteitsnet tot de installaties op de kade en de koppeling met het schip. Het gaat om vermogens van meerdere megavoltampères per aansluiting. Dat vraagt om een integrale aanpak.”
Precies daar ligt de kracht van SPIE. Binnen walstroomprojecten fungeert het bedrijf als system integrator: één partij die het hele energiesysteem overziet, organiseert en realiseert. SPIE ontwerpt, bouwt en stemt af met netbeheerders, havenbedrijven, terminaloperators en civiele aannemers.
Maasvlakte 2 als praktijkvoorbeeld
Een concreet voorbeeld is Maasvlakte 2 in de Rotterdamse haven. Hier realiseert SPIE walstroominstallaties voor sleepboten en andere (zee)schepen. Het gaat om langdurige raamcontracten waarbij niet alleen techniek telt, maar ook samenwerking en wendbaarheid.
“Dit soort projecten zijn groot, complex en multitechnisch,” zegt Hoftijzer. “Je hebt overzicht nodig en ervaring met verschillende contractvormen. Onze kracht zit in het vertalen van technische vereisten naar oplossingen die ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.”
Steeds grotere schaal
De vraag naar energie in havens neemt snel toe. Containerterminals, overslagbedrijven en logistieke knooppunten elektrificeren in hoog tempo. Dat leidt tot steeds grotere installaties en zwaardere aansluitingen op het net.
“We werken aan projecten waar enorme vermogens nodig zijn,” aldus Hoftijzer. “Dat vraagt om slimme oplossingen die niet alleen technisch kloppen, maar passen binnen de fysieke ruimte van een haven en binnen lopende operaties realiseerbaar zijn. Stilstand is daar geen optie.”
Daarnaast speelt slim energiegebruik een steeds grotere rol. Havens willen piekbelasting beperken, energie efficiënter inzetten en voorbereid zijn op toekomstige uitbreidingen. “De infrastructuur die je nu bouwt, moet toekomstvast zijn. Dat vraagt om meedenken en vooruitkijken.”
Meer dan alleen walstroom
Walstroom is belangrijk, maar representeert slechts een deel van de veranderingen. Ook de elektrificatie van logistiek, de verduurzaming van havenmaterieel en het slimmer beheren van energie horen bij de nieuwe realiteit.
“In havens komt alles samen,” zegt Hoftijzer. “Energie, mobiliteit, industrie en digitalisering. Dat maakt het complex, maar ook kansrijk.”
Binnen SPIE wordt die complexiteit benaderd vanuit samenwerking. Kennis uit verschillende disciplines, van energie en industrie tot mobiliteit en ICT, wordt gecombineerd om klanten écht verder te helpen. “Door die samenwerking kunnen we integrale oplossingen bieden in plaats van losse technieken.”
De haven als voorbeeld
Wat in havens gebeurt, is volgens Hoftijzer tekenend voor de bredere energietransitie. “Hier zie je heel concreet wat er nodig is om te verduurzamen: technologische innovatie, schaalbaarheid en samenwerking tussen veel partijen.”
SPIE wil daarin een stabiele en ervaren partner zijn. Niet alleen uitvoerder, maar ook sparringpartner die helpt bij het maken van keuzes en het overzien van het totaalplaatje.
“De haven verandert snel,” besluit Hoftijzer. “En onze rol is ervoor zorgen dat de energievoorziening meebeweegt. Betrouwbaar, geïntegreerd en toekomstgericht.”
