Complexe renovatie van de Heinenoordtunnel

lines-animated
tunnel

Sinds de ingebruikname in 1969 verbindt de 614 meter lange Heinenoordtunnel in de A29 de Hoeksche Waard met Barendrecht. De tunnel ligt onder de Oude Maas. Het tunnelcomplex van de Heinenoordtunnel bestaat uit twee delen: een tunnel in de A29 voor het snelwegverkeer en een tunnel voor het langzaam verkeer. De Tweede Heinenoordtunnel, de tunnel voor langzaam verkeer, geopend in 1999, is 914 meter lang. Savera III (Samenwerkingsverband voor de Vervanging en Renovatie Aanpak) renoveert de oude Heinenoordtunnel in de A29 en ontwikkelt een generiek en herbruikbaar systeem voor de bediening, besturing en bewaking.

Om ervoor te zorgen dat het verkeer ook de komende jaren veilig gebruik kan blijven maken van de tunnel, is het noodzakelijk om onder andere de civieltechnische constructie van de tunnel op onderdelen te herstellen en/of te renoveren en de tunneltechnische installaties en het systeem voor bediening, besturing en bewaking te vervangen. Zo voldoet de tunnel na de renovatie ook weer aan de nieuwste en laatste (standaard)eisen voor tunnelveiligheid. Iedere dag rijden circa 110.000 voertuigen door de tunnel in de A29 vanwege de cruciale rol die deze speelt als schakel voor Zuid-Holland, West-Brabant, Zeeland en internationaal verkeer van en naar de havens. Ondanks continu onderhoud aan de tunnel en diens technische installaties is een grote renovatie niet te vermijden.

De renovatie van de Heinenoordtunnel staat gepland voor 2023 en 2024 en is de eerste tunnel in Zuid-Holland die in het kader van de grote vervangings- en renovatieopgave van Rijkswaterstaat wordt gerenoveerd. Rijkswaterstaat werkt de komende jaren aan vervanging en renovatie van de bestaande infrastructuur. Veel bruggen, tunnels, sluizen en via-ducten zijn gebouwd in de jaren ‘50 en ‘60 van de 20e eeuw en zijn door de jaren heen intensief belast door steeds meer en zwaarder verkeer. Om de hinder voor de omgeving van de tunnel zo beperkt mogelijk te houden, gaat de tunnel niet voor een lange periode (maanden) dicht, maar worden de werkzaamheden in verkeersluwe perioden (weekenden, nachten en vakanties) uitgevoerd en ligt de nadruk tijdens de renovatie op korte, hevige uitvoeringsmomenten.

Als beheerder heeft Rijkwaterstaat de opdracht voor de renovatie van de Heinenoordtunnel gegund aan Savera III, een combinatie van Dura Vermeer Divisie Infra B.V., Dynniq Nederland BV en SPIE Nederland BV. Naast de renovatie bestaat de opdracht uit het ontwikkelen en toepassen van een generiek en herbruikbaar systeem voor de bediening, besturing en bewaking (3B) van tunnels, ook wel bouwblok 3BT genoemd. Dura Vermeer is verantwoordelijk voor het ontwerp en de bouw van een middentunnelkanaal, het herstellen van beton en het ontwerpen en asfalteren van het wegdek. Dynniq en SPIE zijn verantwoordelijk voor het ontwerp, het installeren, het testen en het onderhouden van de tunneltechnische installaties en dit beslaat vele onderdelen.

Cybersecurity

Voor het bouwblok 3BT heeft SPIE invulling gegeven aan onder andere de cybersecurity-eisen. Dit kan bij een succesvolle implementatie ook door andere opdrachtnemers worden toegepast in de andere te renoveren tunnels in Zuid-Holland. Door standaardisatie kunnen storingen sneller worden opgelost, wat minder hinder en stremming betekent voor de weggebruikers. Ook zijn er dankzij de standaardisatie minder kosten voor beheer en onderhoud.

Werktuigbouwkundige installaties

Naast het meewerken aan de ontwikkeling van het bouwblok 3BT worden ook de energievoorziening en de werktuigbouwkundige installaties ontworpen, geïnstalleerd en onderhouden. Dit zijn onder andere de vloeistofpompinstallatie, de blusvoorziening, de ventilatie en de overdruk. Dit gehele project (van werktuigbouwkunde tot renovatie van de tunneltechnische installaties) wordt uitgevoerd in totaal veertig nachten, dertig weekenden en twee zestiendaagse zomerperiodes. Door deze gefaseerde uitvoering blijven de huidige systemen in bedrijf tot de nieuwe systemen gebouwd en getest zijn. Zo blijft de hinder beperkt voor de weggebruikers en is zeker dat alles goed werkt voordat wordt overgeschakeld van de oude naar de nieuwe systemen. De bestaande energievoorziening wordt vernieuwd en tevens vergroot om te voorzien in voldoende vermogen voor de bestaande en nieuwe tunneltechnische installaties. Om mee te gaan in de duurzame doelstellingen van Rijkswaterstaat worden daarom geen dieselaggregaten meer toegepast voor de noodstroomvoorzieningen, maar gaat dit via een redundante netaansluiting. Deze netaansluitingen zijn op een bepaalde manier gekoppeld, waardoor ze nooit tegelijk het complex kunnen voeden, maar wel altijd verzekerd zijn van voldoende capaciteit, ook tijdens calamiteiten.

Waterafvoer

De klimaatveranderingen die de laatste jaren voor vele zware regenbuien zorgen, zijn ook meegenomen in het plan van aanpak voor de tunnel. Want mocht er enorme bui vallen, waar kan het water dan naartoe? De tunnel moet te allen tijde droog blijven. De vloeistofpompinstallatie in de hoofdkelders en middenkelder wordt hierop aangepast. Tijdens de renovatie zal een scheiding worden gemaakt tussen schoon en vuil water, waarbij het vuile water gereinigd wordt voordat het weer terug in de Oude Maas geloosd wordt. Een logische bijdrage aan natuurbehoud.

Brand- en blusvoorzieningen

Ook de blusvoorziening van de tunnel wordt vernieuwd, waarbij de uitdaging zich in de ombouw bevindt: de blusvoorziening dient namelijk continu te functioneren. De huidige ombouwfasering biedt niet de mogelijkheid om de bestaande blusvoorziening te demonteren om daarnaast de nieuwe blusvoorziening te installeren. Dankzij de innovatieve oplossing die ervoor zorgt dat de nieuwe installatie parallel op een andere locatie wordt gebouwd, kan de oude blusvoorziening stapsgewijs omgebouwd worden naar de nieuwe blusvoorziening. Door het slim opzetten van de nieuwe blusvoorziening is het modulair koppelen en afsluiten van onderdelen mogelijk.

Tunnel

Tunnelventilatie

Uiteraard komt ook de tunnelventilatie aan de beurt. Ingangs- en uitgangsclusters zullen geplaatst worden aan weerzijden van de tunnel. In de zomer van 2023 wordt een middentunnelkanaal gerealiseerd, zodat bij een calamiteit automobilisten veilig de tunnel kunnen verlaten via dit kanaal. Door de komst van een middentunnelkanaal dient er een overdrukinstallatie te komen om de vluchtgang rookvrij te houden. Vanwege het samenspel tussen tunnelventilatie en overdruk ligt de uitdaging bij de overdrukinstallatie om te voldoen aan de gestelde eisen en de gebruikers te voorzien van schone, frisse lucht. De voorbereidingen zijn dus in volle gang. De Heinenoordtunnel is de eerste tunnel in Zuid-Holland die gerenoveerd wordt. De feitelijke renovatie start met de bouw van het middentunnelkanaal in 2023 en duurt tot en met 2024 wanneer de nieuwe installaties de functies van de bestaande installaties overnemen. De renovatie van de andere tunnels in Zuid-Holland vindt plaats na 2024.

Bron: Civiele Techniek december 2021

Markten

Neem contact op

Zijn er vragen of is er behoefte aan meer informatie? Vul het formulier hiernaast in en wij nemen zo spoedig mogelijk contact op.

  • Wij gebruiken deze gegevens enkel voor de afhandeling van de informatie- of contactaanvraag, zoals beschreven in het Privacy statement
  • Voor vragen over werken bij SPIE, ga naar de "Werken bij"-website