Menu Search
Terug naar Nieuws

Sterk verbond tussen wetenschap en ontwikkeling van openbare verlichting

SPIE is, als specialist in de installatiebranche, een van de partners in het SMART-SPACE project. Dat onderzoekt hoe openbare verlichting goedkoper en doelgerichter kan. How smart is that?

SPIE is een acroniem van Societe Parisienne pour l’lndustrie Electrique. De SPIE Groep is de onafhankelijke Europese leider in multitechnische dienstverlening op het vlak van energie en communicatie. De installateur­ dienstverlener heeft meer dan 45.500 medewerkers. en een sterke lokale aanwezigheid (onder andere in Nederland, Belgie, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Engeland) en is in vele werelden en van vele markten thuis. Men heeft ook op vlak van openbare verlichting ervaring en innovatieve kennis te bieden. Dat maakte SPIE tot een waardevolle partner en projectmanager voor het Smart-Space project.

Het is een initiatief van en gesubsidieerd door lnterreg Noordwest-Europa en heeft tot doel smart lightingtoepassingen te faciliteren in kleine en middelgrote gemeenten. Door de energie-efficientie te stimuleren wil men de C02-uitstoot aanzienlijk laten dalen. Op dat vlak ligt er immers op Europees niveau een grote uitdaging op de plank: in 2030 moet die uitstoot maar liefst 55% lager liggen dan nu het geval is.

Samen slim

Smart-Space brengt gemeenten en innovatieve stakeholders (onderzoeksinstellingen, bedrijven, overheden) uit Nederland, Belgie, Frankrijk en lerland samen in een belangrijk pilot project. Annemijn Smid, projectmanager van het Smart-Space project binnen SPIE, vertelt: “Dit project is uniek, omdat het gemeenten die omwille van hun kleinere schaal minder financiele middelen hebben dan grate steden, toch de kans geeft om te verduurzamen. Ongeveer 30% van het energieverbruik van gemeenten komt van openbare verlichting. Door verlichting slim aan te pakken en slim in te zetten, kan een besparing tot 60% lichtverbruik warden gerealiseerd. Dat scheelt enorm op de energierekening en getuigt bovendien van milieubewust besturen. De pilot waarbij we smart lighting installeren, loopt in vier deelnemende gemeenten – Oostende en Sint-Niklaas (8), Middelburg (N) en Tipperary (IE), elk met hun eigen uitdagingen.”

Als het pilot project slaagt, is het de bedoeling het te implementeren door heel Noordwest-Europa en wordt het een belangrijke schakel in het halen van de klimaatdoelstellingen. Naast de gemeenten en technische partners zijn er ook verschillende universiteiten bij betrokken. Zij hebben op voorhand op een wetenschappelijk onderbouwde manier het scenario voor het project uitgetekend en zullen, zodra de innovatieve verlichting is ge’installeerd, nagaan of alle doelstellingen zijn gehaald en wat de effecten zijn, zowel op het energieverbruik als op de inwoners en de steer in de betrokken gemeenten. “Ook dat is immers belangrijk”, geeft Smid aan. “We zetten in op de besparing: 30 tot 40% kan warden bespaard door de bestaande verlichting te vervangen door ledverlichting, de rest van de besparing realiseren we door licht te leveren waar en wanneer dat nodig is, in de juiste hoeveelheden, met de juiste intensiteit. Het gaat daarbij niet om minder verlichten, het gaat erom beter en gerichter te verlichten en rekening te houden met de noden van de inwoners en de overheden. Licht leveren kan goedkoper, terwijl er niet minder, maar juist meer comfort en functionaliteit warden geboden, want licht kan zoveel meer dan alleen maar het duister verdrijven.”

Licht als beleidsondersteunende factor

De startvraag van het project Smart-Space was: “Wat hebben de gemeenten en hun inwoners nodig? Waarin kan licht hen ondersteunen?” Elke gemeente heeft eigen behoeften – zo werd in Tipperary even overwogen om de weg naar het voetbalstadion te verlichten in de kleuren van de voetbalteams die er zouden spelen. Dit geeft wel aan dat men licht ook kan inzetten als uniek marketinginstrument.

Ook is er meer, weet men bij SPIE. Het bedrijf heeft, in nauw overleg met alle belanghebbenden, het smart lighting platform ontwikkeld dat de openbare verlichting zal kunnen aansturen, zodra sensoren en telecontrollers zijn geplaatst op de armat uren. Die sensoren maken het mogelijk om aan telemanagement te doen. Het lichtbeheer van de toekomst maakt het bijvoorbeeld mogelijk om licht op afstand te dimmen. Dat is in vele gevallen zinvol, meent Smid: “In tegenstelling tot wat vroeger werd aangenomen, is het absoluut niet nodig om, bijvoorbeeld in het kader van veiligheid, voortdurend op voile kracht openbare verlichting te leveren. Veel verstandiger – en economisch en ecologisch verantwoorder – is het om rekening te houden met het omgevingslicht en in functie daarvan meer of minder licht te geven. Neem nu het moment waarop in de winter het duister invalt, maar alle winkeletalages in de winkelstraten nog volop verlicht zijn. Dan kun je OVL nog een tijdlang minder tel laten branden, tot een sensor aangeeft dat het omgevingslicht van het handelsapparaat is gedimd of gedoofd. Op dat moment kun je automatisch opschakelen.” Bij veiligheid noemt ze ook de mogelijkheid om via geluidssensoren op te vangen waar zich een opstootje voordoet. Is dat het geval, dan wordt automatisch meer licht geleverd: dat werkt enerzijds afschrikwekkend en anderzijds kan de politie ook goed op camera volgen wat er aan de hand is. De politie krijgt ook meteen een melding in dit geavanceerde scenario. Als een sensor na een evenement aangeeft dat veel publiek blijft plakken, kan het licht wat worden opgedreven: als men zich zichtbaar weet, is er minder kans op overlast. Ook met lichtkleur kan worden gespeeld: als winkels opengaan, kan er een gezellig warm licht zijn.

Maatwerk mogelijk

In de Belgische kuststad Oostende is men in de omgeving van Oosteroever en het vernieuwde stationsplein met slimme verlichting aan de slag gegaan. In het stadsdeel waar twee bruggen zijn, worden mensen –  als dat  in

het kader van de veiligheid nodig is – met licht naar de tweede brug geleid. Smid vertelt dat voor deze maritieme omgeving een systeem op maat werd ontwikkeld:

“Daar waar wij gewoonlijk kunnen werken met Zhaga gestandaardiseerde connectoren op de armaturen als wij de sensoren aanbrengen, was dat hier niet het geval. De lichtmasten in Oostende zijn een soort van vlaggemasten die het maritieme gevoel versterken, maar die technisch niet compatibel zijn met het standaardsysteem. Daardoor moesten we een nieuw apparaat maken. Oat was

een uitdaging, maar is goed gelukt.” Zoveel noden,  zoveel oplossingen dus. Licht kan een belangrijke rol spelen in het deterecteren van drukte en het leiden van verkeersstromen. “Het belangrijkste is dat gemeenten de knoop doorhakken en versneld de nieuwste beschikbare technieken doorvoeren, die mogelijkheden voor telemanagement bieden”, aldus Smid.

Het lnterreg pilot project Smart-Space is gestart in mei 2018 en loopt tot  eind 2021 – de  onderzoeks-. ontwikkelings-. en productiefase zijn rond en momenteel loopt de installatie fase. De gemeenten zorgen voor de ophanging van de verlichting, met uitzondering van Middelburg, waar SPIE de installatie doet. Voor het plaatsen van de sensoren in de armaturen werkt SPIE samen met technologiepartner lntemo. Het is straks uitkijken naar de evaluatie die zal leren of de beoogde doelstellingen werden gerealiseerd.

 

Bron: Installicht

Wilt u meer weten?

Neem contact op met Annemijn Smid

+31 (0)6 831 594 61 annemijn.smid(at)spie.com